Gundlach เตือน! ตลาดไปไม่ถึงไหน หวั่นสินเชื่อเอกชนตึงตัว

Jeffrey Gundlach ซีอีโอและประธานเจ้าหน้าที่บริหารการลงทุนของ DoubleLine Capital ซึ่งเป็นที่รู้จักในนาม “ราชาตราสารหนี้คนใหม่” ได้ออกมาเตือนนักลงทุนถึงภาวะที่ตลาดการเงินโลกกำลัง “ไปไม่ถึงไหน” (going nowhere market) พร้อมส่งสัญญาณอันตรายเกี่ยวกับความตึงเครียดที่เพิ่มขึ้นใน ตลาดสินเชื่อเอกชน โดยเฉพาะอย่างยิ่งในกลุ่มกองทุนที่ลงทุนในลูกหนี้ที่มีความเสี่ยงสูง คำเตือนดังกล่าวนี้มีขึ้นในขณะที่นักลงทุนเริ่มหันมาให้ความสนใจและตรวจสอบความเปราะบางของตลาดสินเชื่อเอกชนอย่างใกล้ชิดมากขึ้น

มุมมองที่เฉียบขาดของ Gundlach ซึ่งได้รับการเผยแพร่โดย CNBC Finance สะท้อนให้เห็นถึงความกังวลเกี่ยวกับสถานะของตลาดที่อาจจะเผชิญกับความท้าทายอย่างต่อเนื่อง การทำความเข้าใจคำเตือนเหล่านี้จึงมีความสำคัญอย่างยิ่งสำหรับนักลงทุนที่ต้องการนำทางในภูมิทัศน์เศรษฐกิจที่ไม่แน่นอนนี้

Jeffrey Gundlach: ตลาด ‘ไปไม่ถึงไหน’ และภาวะความไม่แน่นอน

เมื่อพูดถึงตลาดที่ “ไปไม่ถึงไหน” Gundlach กำลังชี้ให้เห็นถึงภาวะที่ตลาดขาดทิศทางที่ชัดเจน ไม่ว่าจะขึ้นหรือลงอย่างมีนัยสำคัญเป็นระยะเวลานาน ซึ่งอาจทำให้ผลตอบแทนจากการลงทุนไม่เป็นไปตามที่คาดหวัง ในสถานการณ์เช่นนี้ นักลงทุนอาจรู้สึกว่าพอร์ตโฟลิโอของตนไม่เติบโตเท่าที่ควร แม้จะมีความผันผวนในระยะสั้นก็ตาม

“ผมคิดว่าตลาดกำลัง ‘ไปไม่ถึงไหน’ ในช่วงหลายปีที่ผ่านมา และผมเชื่อว่ามันจะยังคงเป็นเช่นนั้นต่อไปอีกระยะหนึ่ง” Gundlach กล่าว ซึ่งสะท้อนความเชื่อมั่นของเขาว่าปัจจัยพื้นฐานทางเศรษฐกิจยังคงกดดันการเติบโตอย่างมีนัยสำคัญ

ภาวะตลาดที่หยุดนิ่งนี้อาจเกิดจากหลายปัจจัย ไม่ว่าจะเป็นอัตราเงินเฟ้อที่ยังคงสูงอย่างต่อเนื่อง การปรับขึ้นอัตราดอกเบี้ยของธนาคารกลางหลายแห่งเพื่อควบคุมเงินเฟ้อ หรือความไม่แน่นอนทางภูมิรัฐศาสตร์ที่ส่งผลกระทบต่อความเชื่อมั่นของนักลงทุน ซึ่งสอดคล้องกับ Fed’s Goolsbee หวั่น ‘เงินเฟ้อ’ ในภาวะตลาดไม่แน่นอน ที่ได้เคยกล่าวถึงความกังวลในสถานการณ์ที่คล้ายกัน

มุมมองต่อเศรษฐกิจและนโยบายการเงิน

Gundlach เป็นหนึ่งในผู้ที่เชื่อว่านโยบายการเงินที่ตึงตัวของธนาคารกลางทั่วโลกกำลังส่งผลกระทบต่อการเติบโตทางเศรษฐกิจอย่างช้าๆ การขึ้นอัตราดอกเบี้ยทำให้ต้นทุนการกู้ยืมสูงขึ้น ส่งผลให้บริษัทต่างๆ ชะลอการลงทุนและการจ้างงาน ซึ่งท้ายที่สุดก็ฉุดรั้งการเติบโตของกำไรและราคาหุ้นโดยรวม

นอกจากนี้ เขายังมองว่าตลาดอาจยังไม่ได้ปรับตัวรับกับความจริงที่ว่า “เงินถูก” ที่เคยหลั่งไหลเข้ามาในช่วงหลายปีที่ผ่านมาได้สิ้นสุดลงแล้ว ทำให้เกิดช่องว่างขนาดใหญ่ที่อาจนำไปสู่ความเสี่ยงอื่นๆ ในระบบการเงิน

ความเสี่ยงที่ซ่อนอยู่ใน ตลาดสินเชื่อเอกชน

ประเด็นหลักที่ Gundlach เตือนคือ ตลาดสินเชื่อเอกชน (Private Credit) ซึ่งเป็นภาคส่วนที่เติบโตอย่างรวดเร็วในช่วงทศวรรษที่ผ่านมา โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อธนาคารพาณิชย์และสถาบันการเงินแบบดั้งเดิมเริ่มเข้มงวดกับการปล่อยสินเชื่อหลังวิกฤตการเงินปี 2008

ทำความเข้าใจ ‘สินเชื่อเอกชน’ คืออะไร?

สินเชื่อเอกชน คือเงินกู้ที่ไม่ได้มาจากธนาคารแบบดั้งเดิม แต่มาจากกองทุนสินเชื่อเอกชน บริษัทจัดการลงทุน หรือผู้ให้กู้อื่นๆ โดยตรงให้กับบริษัทหรือธุรกิจต่างๆ ที่ไม่สามารถเข้าถึงสินเชื่อจากตลาดสาธารณะ (เช่น การออกหุ้นกู้) หรือธนาคารได้ง่ายนัก

• ความยืดหยุ่นสูง: มักมีข้อตกลงที่ยืดหยุ่นกว่าสินเชื่อธนาคาร
• ผลตอบแทนสูง: ดึงดูดนักลงทุนด้วยผลตอบแทนที่สูงกว่าสินทรัพย์ทั่วไป
• ขาดสภาพคล่อง: มักไม่มีตลาดรอง ทำให้ขายต่อได้ยาก
• ความเสี่ยงสูง: โดยเฉพาะกับลูกหนี้ที่มีอันดับเครดิตต่ำ (junk bonds) หรือเป็นบริษัทขนาดเล็กที่เพิ่งเริ่มต้น

ตลาดนี้เติบโตขึ้นอย่างมากจากประมาณ 800 พันล้านดอลลาร์ในปี 2018 เป็นมากกว่า 1.7 ล้านล้านดอลลาร์ในปัจจุบัน และคาดว่าจะพุ่งสูงถึง 2.3 ล้านล้านดอลลาร์ภายในปี 2027 ตามข้อมูลจาก Preqin ซึ่งแสดงให้เห็นถึงขนาดที่ใหญ่ขึ้นและอิทธิพลที่มากขึ้นในระบบการเงิน

สัญญาณเตือนจากลูกหนี้ความเสี่ยงสูง

ความกังวลของ Gundlach อยู่ที่กองทุนสินเชื่อเอกชนหลายแห่งที่ให้กู้ยืมแก่ ลูกหนี้ที่มีความเสี่ยงสูง โดยเฉพาะบริษัทที่เผชิญกับผลกระทบจากอัตราดอกเบี้ยที่เพิ่มขึ้นและเศรษฐกิจที่ชะลอตัว เมื่ออัตราดอกเบี้ยสูงขึ้น ต้นทุนการกู้ยืมของบริษัทเหล่านี้ก็เพิ่มขึ้นตามไปด้วย ทำให้ความสามารถในการชำระหนี้ลดลง และเพิ่มโอกาสในการผิดนัดชำระหนี้

หากมีบริษัทจำนวนมากในพอร์ตสินเชื่อเอกชนผิดนัดชำระหนี้พร้อมกัน อาจทำให้เกิด “ความตึงเครียด” (strains) หรือความไม่มั่นคงในตลาดสินเชื่อเอกชน ซึ่งอาจลุกลามไปยังส่วนอื่นๆ ของระบบการเงินได้

มุมมองและคำเตือนจากปรมาจารย์ตลาดตราสารหนี้

Jeffrey Gundlach เป็นที่รู้จักในฐานะผู้จัดการกองทุนที่มีชื่อเสียงและประสบความสำเร็จอย่างสูงในตลาดตราสารหนี้ เขาได้รับฉายา “ราชาตราสารหนี้คนใหม่” หลังจากที่ Bill Gross ออกจาก PIMCO ในปี 2014 ด้วยผลงานที่โดดเด่นของ DoubleLine Capital ในการสร้างผลตอบแทนที่สม่ำเสมอและจัดการความเสี่ยงได้อย่างมีประสิทธิภาพ

คำเตือนของเขาจึงไม่ใช่แค่การคาดการณ์ทั่วไป แต่เป็นการสะท้อนภาพสถานการณ์ที่อาจเกิดขึ้นจากประสบการณ์และความเชี่ยวชาญอันยาวนานในการวิเคราะห์ตลาดตราสารหนี้และเศรษฐกิจมหภาค เขามักจะให้ความสำคัญกับปัจจัยพื้นฐานทางเศรษฐกิจและระมัดระวังต่อการประเมินมูลค่าที่สูงเกินไปของสินทรัพย์

คำเตือนนี้คล้ายกับข้อควรระวังที่ Larry Fink เตือน Market Timing เสี่ยงพลาดผลตอบแทนครึ่งหนึ่ง ซึ่งเน้นย้ำถึงความสำคัญของการทำความเข้าใจวัฏจักรตลาดและหลีกเลี่ยงการตัดสินใจที่หุนหันพลันแล่น

ผลกระทบต่อเศรษฐกิจโลกและนักลงทุนไทย

หากความตึงเครียดใน ตลาดสินเชื่อเอกชน กลายเป็นวิกฤตจริงจัง อาจส่งผลกระทบเป็นลูกโซ่ต่อเศรษฐกิจโลกและตลาดการเงินในวงกว้าง แม้ว่าสินเชื่อเอกชนจะถูกมองว่าแยกตัวออกจากระบบธนาคารแบบดั้งเดิมในระดับหนึ่ง แต่ขนาดที่ใหญ่ขึ้นของมันหมายความว่าปัญหาใดๆ ในภาคส่วนนี้จะยากที่จะจำกัดวง

สิ่งที่นักลงทุนไทยควรพิจารณา

1. ความเสี่ยงจากการลงทุนทางอ้อม: แม้นักลงทุนไทยส่วนใหญ่จะไม่ได้ลงทุนในกองทุนสินเชื่อเอกชนโดยตรง แต่สถาบันการเงินขนาดใหญ่ กองทุนบำนาญ หรือกองทุนรวมในต่างประเทศบางแห่งอาจมีการลงทุนในสินทรัพย์เหล่านี้ หากเกิดปัญหาก็อาจส่งผลกระทบต่อมูลค่ากองทุนที่เราลงทุนทางอ้อมได้
2. ผลกระทบต่อเศรษฐกิจโลก: หากบริษัทขนาดเล็กถึงขนาดกลางในต่างประเทศเริ่มผิดนัดชำระหนี้จำนวนมาก จะส่งผลกระทบต่อการจ้างงาน กำลังซื้อ และอาจนำไปสู่ภาวะเศรษฐกิจถดถอย ซึ่งจะกระทบต่อการส่งออก การท่องเที่ยว และภาพรวมเศรษฐกิจของไทยในที่สุด
3. ความผันผวนของตลาดหุ้นและสินทรัพย์ดิจิทัล: ในช่วงเวลาแห่งความไม่แน่นอนและวิกฤตสินเชื่อ ตลาดหุ้นทั่วโลกมักจะปรับตัวลดลงเพื่อสะท้อนความกังวล ในขณะที่สินทรัพย์ทางเลือกอย่าง Bitcoin ก็อาจเผชิญกับแรงกดดันจากการที่นักลงทุนเทขายเพื่อรักษาสภาพคล่อง แม้ว่า Bitcoin จะถูกมองว่าเป็น ดิจิทัลโกลด์ แต่ในสถานการณ์วิกฤตสภาพคล่องก็ยังเป็นสิ่งสำคัญ
4. การกระจายความเสี่ยง: การมีพอร์ตโฟลิโอที่กระจายความเสี่ยงอย่างเหมาะสม ทั้งในสินทรัพย์ประเภทต่างๆ และภูมิภาคต่างๆ จะช่วยลดผลกระทบจากความเสี่ยงเฉพาะด้านได้

คำเตือนของ Jeffrey Gundlach เป็นเครื่องย้ำเตือนให้นักลงทุนต้องใช้ความระมัดระวังและศึกษาข้อมูลอย่างรอบด้าน โดยเฉพาะอย่างยิ่งในยุคที่ตลาดการเงินมีความซับซ้อนและเชื่อมโยงถึงกันมากขึ้น การจับตาดูกระแสในตลาดสินเชื่อเอกชนอย่างใกล้ชิดจึงเป็นสิ่งที่ไม่ควรมองข้าม

โดยสรุป Gundlach ชี้ให้เห็นถึงสองประเด็นสำคัญ: ตลาดที่กำลัง “ไปไม่ถึงไหน” ซึ่งต้องการความอดทนและกลยุทธ์การลงทุนที่รอบคอบ และความเสี่ยงที่ก่อตัวขึ้นในตลาดสินเชื่อเอกชน ซึ่งเป็นแหล่งรวมของโอกาสและอันตรายที่ต้องเฝ้าระวังอย่างใกล้ชิด